- 1800 6129
Dây thừng sau khi sử dụng thường bị bám bùn đất, muối biển hoặc cuộn vội thành bó. Nếu cất dây khi còn ẩm, để gần nguồn nhiệt hay kéo dây qua bề mặt sắc nhọn, người dùng có thể gặp tình trạng dây rối, tưa sợi và khó kiểm soát chất lượng ở lần sử dụng tiếp theo. Từ cách làm sạch đến cách cuộn và chọn nơi cất giữ, hãy cùng SIAM Brothers Việt Nam tìm hiểu.
Dây thừng xuất hiện trong nhiều công việc, từ buộc hàng, làm giàn nông nghiệp đến đánh bắt, neo đậu và vận hành trên tàu. Mỗi lần sử dụng, dây có thể tiếp xúc với nước, cát, dầu, bùn đất, ma sát và ánh nắng. Cách bảo quản dây thừng sau công việc vì vậy ảnh hưởng đến khả năng lấy dây ra dùng lại và việc phát hiện hư hỏng trước khi dây chịu tải.
Một cuộn dây gọn, không bị xoắn giúp người dùng kéo ra nhanh hơn và hạn chế các nút thắt ngoài ý muốn. Dây sạch, khô và được đặt ở nơi phù hợp cũng dễ kiểm tra hơn. Nếu để dây ẩm hoặc bẩn trong thời gian dài, bụi bám và nấm mốc có thể xuất hiện, đặc biệt trên dây sợi tự nhiên hoặc trên chất bẩn bám quanh dây tổng hợp.
Bảo quản tốt không có nghĩa là một sợi dây có thể dùng mãi. Tuổi thọ còn phụ thuộc vào vật liệu, tải trọng, mức độ mài mòn và lịch sử sử dụng. Mục tiêu thực tế là giảm hư hỏng có thể phòng tránh, đồng thời nhận ra khi nào dây cần được thay thế.
Làm sạch dây: Gỡ lá cây, cát và bụi bẩn khỏi dây trước khi cất.
Trước khi cuộn, hãy trải dây ở nơi sạch để nhìn và chạm dọc theo chiều dài dây. Gỡ lá cây, cát hoặc vật lạ mắc giữa các tao và trên bề mặt. Với dây đã dùng trong nước biển, làm sạch theo hướng dẫn của nhà sản xuất để loại bỏ muối và cặn bám. Nếu dây cần giặt, dùng nước và chất làm sạch phù hợp với đúng loại dây, thao tác nhẹ, sau đó xả sạch.
Không dùng chất tẩy mạnh, dung môi hoặc hóa chất không được nhà sản xuất cho phép. Mỗi loại dây có cấu trúc và vật liệu khác nhau; cách giặt phù hợp với dây buộc hàng thông thường chưa chắc phù hợp với dây chuyên dụng. Nếu nghi dây đã tiếp xúc với hóa chất lạ, cần đánh giá tình trạng dây trước khi nghĩ đến việc giặt và sử dụng lại.
Kiểm tra dây: Quan sát và sờ đoạn dây bị tưa, đối chiếu với đoạn còn nguyên.
Quan sát những đoạn thường đi qua puly, mép tàu, móc hoặc điểm buộc. Đây là các vị trí dễ chịu ma sát và lực tập trung. Với dây xoắn, xem các tao có bị bung, lỏng hoặc mất đều hay không. Với dây bện, kiểm tra lớp vỏ có bị cắt, xù mạnh hoặc lộ phần lõi không. Đồng thời tìm những đoạn có đường kính khác thường, bị dẹt, cứng hoặc mềm bất thường.
Việc kiểm tra bằng mắt cần đi cùng thao tác sờ dọc dây, vì hư hỏng bên trong đôi khi không thể hiện rõ trên bề mặt. Khi phát hiện dấu hiệu đáng ngờ, tách dây ra khỏi nhóm đang sử dụng và xác định nguyên nhân. Không chỉ cuộn lại rồi chờ đến lần làm việc sau mới kiểm tra.
Làm khô dây: Treo dây thành các vòng thoáng dưới mái che.
Sau khi làm sạch, để dây khô tự nhiên tại nơi thoáng khí, tránh phơi sát nguồn nhiệt hoặc dưới nắng gắt kéo dài. Cần mở dây đủ thoáng để các đoạn bên trong cũng khô; bề mặt ngoài khô chưa chắc phần dây bị cuộn chặt đã khô.
Không cất dây đang ướt vào túi kín hoặc thùng không thông thoáng. Với dây sợi tự nhiên, môi trường ẩm làm tăng nguy cơ nấm mốc và suy giảm chất lượng. Dây tổng hợp không mục theo cùng cách, nhưng bụi bẩn và chất hữu cơ bám trên dây vẫn có thể sinh mùi hoặc mốc khi bị giữ ẩm. Hãy để dây khô rồi mới cuộn, trừ khi hướng dẫn của chính loại dây đó quy định cách xử lý khác.
Nơi cất dây nên sạch, khô và có lưu thông không khí. Đặt cuộn dây trên kệ, giá treo hoặc trong bao chứa phù hợp thay vì để trực tiếp trên nền đất hay nền bê tông ẩm. Nếu dùng túi, cần chắc chắn dây đã khô và túi không giữ nước bên trong.
Tránh để dây gần nguồn nhiệt, tia lửa, hóa chất, dầu hoặc vật sắc nhọn. Không chất vật nặng lên cuộn dây vì dây có thể bị ép, biến dạng hoặc khó kiểm tra khi cần dùng. Với dây ít sử dụng, nên kiểm tra định kỳ tình trạng kho và bề mặt dây thay vì đợi đến ngày lấy ra làm việc.
Ánh nắng trực tiếp trong thời gian dài cũng là yếu tố cần hạn chế đối với nhiều loại dây tổng hợp. Một số sản phẩm được thiết kế cho môi trường ngoài trời, nhưng khả năng chịu nắng không đồng nghĩa với việc nên cất dây lâu dài dưới nắng. Cách bảo quản dây thừng hợp lý là tách dây khỏi những tác động không cần thiết khi dây đang nghỉ giữa các lần sử dụng.
Nếu quản lý nhiều cuộn dây, hãy ghi nhãn loại dây, chiều dài, mục đích sử dụng và ngày đưa vào dùng. Không để lẫn dây buộc hàng với dây phục vụ công việc có yêu cầu an toàn cao. Việc phân loại giúp người lấy dây chọn đúng sản phẩm và theo dõi lịch sử sử dụng rõ hơn.
Trước khi chọn kiểu cuộn, hãy tháo những nút không cần thiết và gỡ các đoạn xoắn. Cuộn dây quá chặt có thể khiến dây khó tháo hoặc bị ép thành nếp. Dây ba tao có chiều xoắn sẵn nên cần chú ý chiều cuộn; dây bện thường ít bị xoắn gập theo cách tương tự. Khi gặp loại dây chuyên dụng, hãy ưu tiên phương pháp cất giữ do nhà sản xuất hướng dẫn.
Đây là cách phù hợp với đoạn dây ngắn hoặc dây đa dụng thường xuyên được lấy ra sử dụng.
Duỗi dây và tháo các vòng xoắn có sẵn.
Tạo những vòng dây đều nhau, kích thước đủ lớn để dây không bị gập gắt.
Giữ các vòng nằm cùng chiều, không siết chặt vào tay hoặc vật cuộn.
Chừa một đoạn cuối để quấn vừa đủ quanh bó dây và cố định đầu dây.
Khi sử dụng, tháo phần cố định trước rồi nhả từng vòng theo thứ tự.
Cuộn dây cơ bản thành các vòng đều, chừa đầu dây để cố định bó dây.
Với dây ba tao, chú ý cuộn thuận theo chiều xoắn của dây để hạn chế hình thành chỗ gập. Nếu thấy dây tự vặn và tạo vòng xoắn nhỏ, dừng lại, trải dây ra rồi chỉnh trước khi cuộn tiếp.
Tạo chuỗi mắt chain sinnet bằng cách kéo vòng dây mới qua vòng trước.
Kiểu chuỗi mắt, còn gọi là chain sinnet, giúp một số loại dây nhỏ hoặc dây đa dụng gọn lại và có thể tháo lần lượt khi cần. Sau khi gập hoặc chọn điểm bắt đầu, tạo một vòng đầu tiên, kéo một vòng dây mới xuyên qua vòng trước và tiếp tục lặp lại. Cuối cùng, luồn đầu dây qua vòng cuối để giữ chuỗi.
Không kéo các mắt quá chặt. Trước khi áp dụng cho cả cuộn dài, hãy thử với một đoạn ngắn để chắc rằng bạn có thể tháo chuỗi dễ dàng. Kiểu này là cách sắp xếp dây khi cất giữ; không nên tự áp dụng cho dây cứu hộ hoặc dây có hướng dẫn bảo quản riêng.
Nút Figure Eight có thể được buộc ở phần cuối để tạo điểm cầm hoặc hỗ trợ treo một cuộn dây đã chuẩn bị. Đây là nút giữ đầu dây, không phải tên của toàn bộ cách cuộn. Sau khi cuộn gọn, hãy chọn vị trí buộc sao cho nút không siết chặt và làm biến dạng bó dây.
Cũng cần phân biệt nút Figure Eight với việc xếp dây theo đường hình số 8. Cách xếp hình số 8 là một phương pháp sắp dây khác, có thể giúp hạn chế xoắn trong một số trường hợp. Nếu dùng dây cho công việc chịu tải hoặc liên quan đến an toàn, không thêm nút tùy ý vào hệ thống làm việc chỉ vì nút đó tiện để cất giữ.
Nút Figure Eight nằm ở đầu dây, bên cạnh cuộn dây đã xếp gọn.
Dây dài hoặc có đường kính lớn cần vòng cuộn rộng hơn để dễ di chuyển và tránh gập gắt. Nếu dây rất nặng và thường nằm một chỗ, có thể xếp thành vòng phẳng tại vị trí cất giữ. Bắt đầu từ tâm, đặt dây thành các vòng mở rộng dần và chỉnh để vòng sau không chèn rối lên vòng trước.
Khi lấy dây ra sử dụng, nhả theo trình tự phù hợp với cách đã xếp, tránh giật mạnh một đầu xuyên qua nhiều vòng. Với cuộn dây lớn phục vụ công việc chuyên môn, người vận hành cần chọn phương pháp trải, cuộn hoặc dùng tang phù hợp với cấu trúc dây và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Xếp dây dài thành các vòng lớn trên sàn
Dây sợi tự nhiên có thể hút ẩm và dễ bị ảnh hưởng nếu nằm lâu ở nơi bí, ướt. Sau khi sử dụng, loại bỏ bụi bẩn, làm khô hoàn toàn và cất tại chỗ thông thoáng. Kiểm tra mùi mốc, vùng đổi màu và những đoạn sợi trở nên yếu hoặc mục.
Không chỉ lau sạch phần ngoài rồi cuộn chặt ngay nếu bên trong còn ẩm. Với dây đã mốc hoặc có dấu hiệu mục, cần đánh giá tình trạng thực tế và mục đích sử dụng trước khi quyết định có tiếp tục dùng hay không.
Dây polypropylene, thường gọi là dây PP, nhẹ và được dùng trong nhiều công việc nông nghiệp, ngư nghiệp và đa dụng. Khi bảo quản, giữ dây tránh xa nguồn nhiệt, tia lửa và ánh nắng trực tiếp kéo dài. Dây bám bùn hoặc muối cần được làm sạch phù hợp rồi để khô trước khi cất.
Nếu bề mặt có dấu hiệu chảy, cứng giòn, biến màu rõ hoặc các sợi bị mòn nhiều, đừng chỉ dựa vào cảm giác dây vẫn còn chắc. Hãy kiểm tra theo yêu cầu của công việc và thay dây khi không còn bảo đảm tình trạng sử dụng. Bạn có thể xem thêm bài viết của SIAM Brothers Việt Nam về các yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ dây thừng.
Dây nylon và polyester có đặc tính khác nhau, nhưng cả hai đều cần được cuộn gọn, tránh vật sắc nhọn, hóa chất không phù hợp và nhiệt độ cao. Sau khi sử dụng trong môi trường bẩn hoặc nước biển, kiểm tra bề mặt, vệ sinh theo hướng dẫn của loại dây đang dùng và làm khô trước khi cất.
Không đánh giá chất lượng dây chỉ qua tên vật liệu. Cùng là nylon hoặc polyester, cấu trúc, đường kính và mục đích thiết kế có thể khác nhau. Nếu dây dùng để neo, kéo hoặc chịu tải, thông số sản phẩm và lịch sử làm việc quan trọng hơn một lời khuyên bảo quản chung.
Dây làm giàn hoặc cố định cây thường tiếp xúc với nắng, mưa, đất và phân bón. Sau mỗi mùa vụ, kiểm tra những đoạn thường cọ vào cọc, khung hoặc cành cây. Nếu tháo dây để dùng lại, làm sạch, phơi khô và cuộn riêng theo loại, tránh để dây cũ lẫn với dây mới chưa sử dụng.
Với dây dùng trên tàu hoặc khu vực neo đậu, cần chú ý cặn muối, vị trí ma sát và những đoạn chịu lực lặp lại. Sau khi làm sạch và để khô, xếp dây sao cho có thể lấy ra theo đúng trình tự mà không vướng vào thiết bị khác. Trước mỗi lần dùng, kiểm tra đầu dây, mối nối, đoạn qua mép tàu và những chỗ từng chịu tải cao.
Dây neo có thể còn nguyên hình dáng bên ngoài nhưng đã trải qua tải trọng, ma sát hoặc va đập mạnh. Khi có nghi ngờ về khả năng chịu lực, cần ngừng dùng cho nhiệm vụ đó và đánh giá theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc quy trình của đơn vị vận hành.
Dây giềng và dây dùng trong đánh bắt dễ cọ xát với lưới, thiết bị kéo hoặc bề mặt tàu. Sau chuyến biển, loại bỏ vật mắc vào dây, kiểm tra các đoạn tưa sợi, mòn không đều và vị trí có dấu hiệu biến dạng. Cuộn dây gọn nhưng không ép chặt khi còn ướt. Phân loại dây cần sửa, dây cần thay và dây còn sử dụng được để tránh lấy nhầm trong chuyến sau.
Dây cứu hộ và dây bảo vệ con người cần được quản lý theo đúng tài liệu của nhà sản xuất và quy trình kiểm tra thiết bị. Không áp dụng mặc định cách giặt, cách cuộn hoặc tiêu chí đánh giá của dây đa dụng cho loại dây này. Ghi nhận lịch sử sử dụng và kiểm tra cả bề mặt lẫn những dấu hiệu bất thường bên trong theo hướng dẫn của sản phẩm.
Nếu dây có vết cắt, hư hỏng, nghi tiếp xúc hóa chất hoặc đã chịu một sự cố nghiêm trọng, hãy ngừng sử dụng và chuyển cho người có chuyên môn đánh giá. Không tiếp tục dùng dây cho công việc bảo vệ người chỉ vì đã giặt sạch hoặc buộc lại đoạn hư hỏng.
Không có một dấu hiệu duy nhất áp dụng cho mọi loại dây và mọi công việc. Tuy nhiên, hãy dừng sử dụng và kiểm tra kỹ khi gặp một trong những tình trạng sau:
Tao dây bung, sợi đứt hoặc bề mặt tưa mòn rõ rệt.
Đường kính không đều, có đoạn dẹt, phồng hoặc biến dạng.
Bề mặt bị cháy, chảy, cứng giòn hoặc đổi màu bất thường.
Dây sợi tự nhiên có dấu hiệu mục; dây bẩn mốc không thể đánh giá tình trạng bên trong.
Có vết bẩn nghi là dầu hoặc hóa chất không rõ nguồn gốc.
Dây đã chịu tải hoặc sự cố vượt ngoài điều kiện sử dụng được nhà sản xuất cho phép.
Dấu hiệu cần thay dây mới
Với dây chịu tải và dây liên quan đến an toàn con người, quyết định tiếp tục sử dụng phải dựa trên hướng dẫn kiểm tra, lịch sử dây và yêu cầu của công việc. Không dùng nút thắt để nối tạm một đoạn dây hỏng rồi đưa dây trở lại nhiệm vụ cũ.
Cách bảo quản dây thừng hiệu quả bắt đầu từ việc kiểm tra, làm sạch, làm khô, cuộn phù hợp và cất ở nơi sạch, thoáng. Chọn cách cuộn theo chiều dài và cấu trúc dây, đồng thời phân loại dây theo vật liệu và mục đích sử dụng. Khi phát hiện hư hỏng, đặc biệt ở dây chịu tải hoặc dây cứu hộ, cần đánh giá trước khi dùng lại.
Đọc thêm: Tuổi thọ dây thừng phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Nguồn: SIAM Brothers Việt Nam
FAQ
Q: Có nên cất dây thừng khi còn ẩm không?
A: Không nên. Hãy làm sạch và để dây khô tự nhiên ở nơi thoáng khí trước khi cuộn và cất. Nếu dây có hướng dẫn bảo quản riêng, cần làm theo hướng dẫn đó.
Q: Làm sao để cuộn dây thừng không bị rối?
A: Gỡ xoắn trước, tạo các vòng đều và không siết quá chặt. Chọn cuộn cơ bản cho dây ngắn, cuộn vòng rộng cho dây lớn hoặc phương pháp khác phù hợp với cấu trúc dây. Khi dùng lại, tháo phần giữ cuộn và nhả dây theo thứ tự.
Q: Khi nào cần thay dây thừng mới?
A: Khi dây có dấu hiệu đứt sợi, tưa mòn nặng, biến dạng, cháy chảy, mục hoặc nghi nhiễm hóa chất. Với dây chịu tải và dây bảo vệ con người, cần tuân theo tiêu chí loại bỏ của nhà sản xuất và quy trình kiểm tra chuyên môn.
Liên hệ với chúng tôi qua:
Địa chỉ: Tầng 5 tòa nhà VRG Building, 177 Hai Bà Trưng, Phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Điện thoại: 028 39 912 889
Hotline: 1800 6129
Facebook: www.facebook.com/siambrothersvn
Email: info@sbg.vn
YouTube: youtube.com/@siambrothersvietnam1728
OA Zalo: zalo.me/1402339229697925373
App SBVN ID:
CHPlay: https://bit.ly/SBVNID-Android
Appstore: https://bit.ly/SBVNID-iOS
Chuyên sản phẩm Nông Ngư nghiệp & dây Đa dụng
