- 1800 6129
Rác thải nhựa trên đại dương thường được nhìn thấy ở điểm cuối của một hành trình, nhưng để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn, ngày càng nhiều sáng kiến quốc tế tập trung vào việc ngăn rác ngay trên các dòng sông. Từ tư duy “Stop the Tap” của The Ocean Cleanup đến các hệ thống chắn và thu gom rác trên sông, cách tiếp cận này đặt ra một câu hỏi quan trọng: thay vì chỉ làm sạch biển, tại sao không ngăn rác tiếp tục đi ra biển ngay từ đầu?
Trong bài viết này, hãy cùng SIAM BROTHERS VIỆT NAM tìm hiểu vì sao các dòng sông đang trở thành một điểm can thiệp quan trọng trong cuộc chiến chống rác thải nhựa, cách các mô hình quốc tế triển khai giải pháp ngăn rác và vai trò của phao chắn rác trong việc kiểm soát rác trên sông, hồ, hồ thủy điện và các khu vực mặt nước.
.jpg)
Rác thải nhựa trôi theo dòng sông hướng ra biển và minh họa giải pháp ngăn rác từ - Nguồn: The Ocean Clean Up
Câu trả lời nằm ở chính hành trình của rác. Khi rác nhựa bị cuốn vào hệ thống thoát nước, kênh rạch và sông ngòi, chúng có thể tiếp tục di chuyển theo dòng nước ra cửa sông và cuối cùng đi vào biển. Khi đã phân tán trong môi trường biển, việc xác định, thu gom và xử lý rác trở nên phức tạp hơn rất nhiều.
Theo nghiên cứu được The Ocean Cleanup công bố, khoảng 1.000 con sông được ước tính đóng góp gần 80% lượng nhựa từ sông ra đại dương trên toàn cầu. Điều này không có nghĩa mọi con sông đều có mức độ ô nhiễm như nhau, mà cho thấy việc xác định các điểm phát sinh và dòng chảy có lượng rác lớn có thể giúp tập trung nguồn lực vào những khu vực có tác động cao.
Từ đó xuất hiện một tư duy đáng chú ý: không chỉ làm sạch phần rác đã ra biển, mà phải ngăn dòng rác mới tiếp tục đi vào biển. Đây chính là tinh thần của cách tiếp cận “Stop the Tap” – khóa nguồn rác ngay trên hành trình trước khi chúng trở thành một phần của ô nhiễm đại dương.
Tham khảo thêm Phao chắn rác trên sông hoạt động như thế nào? Từ khảo sát đến lắp đặt
.jpg)
Hệ thống Interceptor của The Ocean Cleanup dẫn hướng và thu gom rác nổi trên dòng sông - Nguồn: The Ocean Clean Up
“Stop the Tap” có thể hiểu đơn giản là ngăn dòng rác ngay từ nguồn, thay vì chỉ xử lý hậu quả ở điểm cuối. The Ocean Cleanup đang kết hợp hai hướng: thu gom lượng nhựa đã tồn tại trong đại dương và triển khai các giải pháp trên sông để ngăn rác tiếp tục đi ra biển.
Một trong những công nghệ tiêu biểu là Interceptor Original. Hệ thống này sử dụng barrier để dẫn rác nổi theo dòng nước về khu vực thu gom, sau đó băng tải đưa rác lên hệ thống chứa để vận chuyển vào bờ và xử lý thông qua hệ thống quản lý chất thải địa phương.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở thiết bị. The Ocean Cleanup cho biết vị trí triển khai được xác định dựa trên nhiều yếu tố như tốc độ dòng chảy, chiều rộng sông, “hotline” – khu vực tập trung rác, giao thông đường thủy và vị trí gần cửa sông. Điều này cho thấy ngăn rác trên sông là một bài toán về vị trí, dòng chảy và vận hành, chứ không đơn thuần là đặt một vật chắn xuống mặt nước.
Mỗi dòng sông có đặc điểm khác nhau về chiều rộng, độ sâu, tốc độ dòng chảy, loại rác, mùa mưa, thủy triều và hoạt động giao thông. The Ocean Cleanup cũng thừa nhận rằng một giải pháp duy nhất không thể đáp ứng tất cả điều kiện và vì vậy đã phát triển một “family of solutions” gồm nhiều loại Interceptor khác nhau.
Đây là một bài học quan trọng khi nhìn vào phao chắn rác trên sông. Một tuyến phao hiệu quả cần được xem xét trong mối quan hệ với dòng nước, vị trí đặt phao, phương án neo giữ, lượng rác dự kiến tích tụ và cách thu gom sau khi rác được giữ lại.
Nói cách khác, câu hỏi không chỉ là “nên dùng loại phao nào?”, mà còn là “nên bố trí hệ thống chắn rác như thế nào để phù hợp với điều kiện thực tế?”
Tham khảo thêm So sánh phao chắn rác chuyên dụng và hệ thống chắn rác tự chế: Đâu là lựa chọn bền vững?
.jpg)
Phao chắn rác nổi trên mặt nước giữ và định hướng rác về khu vực thu gom - Nguồn: The Ocean Clean Up
Phao chắn rác có thể được xem là một lớp kiểm soát rác nổi trên mặt nước. Thay vì để rác tiếp tục trôi tự do theo dòng chảy, hệ thống phao có thể tạo thành tuyến chắn, định hướng hoặc giữ rác tại một khu vực được xác định trước để thuận tiện cho quá trình thu gom.
Điểm quan trọng là phao chắn rác không thay thế toàn bộ quy trình xử lý rác. Vai trò của phao nằm ở giai đoạn kiểm soát dòng rác trên mặt nước. Sau khi rác được giữ lại, cần có phương án thu gom, vận chuyển và xử lý phù hợp.
Cách tiếp cận này cũng tương đồng với những gì đang được triển khai trong các dự án quốc tế: barrier hoặc phao có thể là một phần của hệ thống lớn hơn gồm chắn – dẫn hướng – thu gom – vận chuyển – xử lý.
Đối với những khu vực có nguy cơ rác trôi theo dòng nước ra hạ lưu, việc bố trí phao chắn rác trên sông, hồ hoặc hồ thủy điện có thể tạo thêm một điểm kiểm soát trước khi rác tiếp tục di chuyển.
Tùy đặc điểm công trình, phao chắn rác có thể được xem xét cho nhiều môi trường mặt nước khác nhau.
Trên sông và kênh rạch: kiểm soát rác nổi theo dòng chảy và hạn chế rác tiếp tục trôi xuống hạ lưu.
Tại hồ và hồ thủy điện: tạo tuyến chắn tại các khu vực rác thường tập trung theo dòng nước hoặc theo mùa.
Tại khu vực ven biển: hỗ trợ kiểm soát rác nổi, góp phần duy trì cảnh quan và hạn chế rác tiếp tục phân tán.
Tại khu nghỉ dưỡng, resort và công trình mặt nước: có thể kết hợp yếu tố môi trường với yêu cầu về cảnh quan, vận hành và trải nghiệm của người sử dụng.
Điều quan trọng là mỗi vị trí cần được đánh giá dựa trên điều kiện thực tế thay vì áp dụng một cấu hình cố định cho mọi dự án.
Tham khảo thêm Dự án Phao chắn rác thủy điện Đắk Lắk: Giải pháp bảo vệ công trình từ khâu khảo sát đến chuyển giao kỹ thuật
Việt Nam có hệ thống sông ngòi, hồ chứa, hồ thủy điện và đường bờ biển dài, vì vậy bài toán kiểm soát rác trên mặt nước không chỉ liên quan đến môi trường mà còn gắn với cảnh quan, du lịch, nuôi trồng thủy sản và vận hành công trình.
Từ các mô hình quốc tế, một bài học đáng chú ý là không nên chờ đến khi rác ra biển mới xử lý. Có thể xác định các điểm rác thường tập trung, đánh giá dòng chảy và bố trí giải pháp kiểm soát tại vị trí phù hợp.
The Ocean Cleanup hiện cũng nhấn mạnh quy trình từ khảo sát địa điểm, nghiên cứu dữ liệu, lựa chọn vị trí, thiết kế giải pháp theo bối cảnh đến vận hành và quản lý chất thải. The Ocean Cleanup
Với Việt Nam, tư duy này có thể mở rộng từ “dọn rác” sang “kiểm soát dòng rác”. Khi rác được giữ lại tại một điểm thuận lợi cho thu gom, việc quản lý và xử lý sau đó cũng có thể chủ động hơn.
Một hệ thống hiệu quả không nên chỉ được đánh giá bằng việc “phao có chắn được rác hay không”. Cần xem xét toàn bộ chu trình:
Xác định dòng rác → lựa chọn vị trí → thiết kế tuyến chắn → neo giữ → tập trung rác → thu gom → vận chuyển → xử lý.
Đây cũng là lý do việc lựa chọn phao chắn rác cần gắn với điều kiện cụ thể của từng công trình. Chiều rộng mặt nước, dòng chảy, lượng rác, mùa vụ, điều kiện thời tiết và yêu cầu vận hành đều có thể ảnh hưởng đến phương án triển khai.
Với cách tiếp cận này, phao chắn rác không chỉ là một sản phẩm đơn lẻ mà trở thành một thành phần trong giải pháp kiểm soát rác trên mặt nước.
Tham khảo thêm Phao Chắn Rác: Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Nước Cho Khu Du Lịch, Hồ Cảnh Quan Và Thủy Điện
.jpg)
Phao chắn rác SIAM BROTHERS VIỆT NAM ứng dụng trong kiểm soát rác trên mặt nước - Nguồn: Siam Brothers VN
Tại Việt Nam, SIAM BROTHERS VIỆT NAM phát triển và cung cấp các giải pháp phao chắn rác cho nhiều bối cảnh mặt nước. Phao có thể được sử dụng để chắn và định hướng rác trên sông, hồ, hồ thủy điện, khu vực ven biển và các công trình mặt nước phù hợp.
Với những dự án có yêu cầu khác nhau về dòng chảy, vị trí lắp đặt, khả năng chịu tác động môi trường và phương án neo giữ, việc lựa chọn cấu hình phù hợp cần được xem xét dựa trên điều kiện thực tế của công trình.
Từ tư duy quốc tế “Stop the Tap”, câu chuyện không còn đơn giản là “làm sạch nơi rác đã đến”, mà là tìm cách kiểm soát rác sớm hơn trên hành trình của chúng.
Đó cũng là hướng tiếp cận mà các giải pháp phao chắn rác có thể đóng góp: tạo một điểm kiểm soát trên mặt nước để hỗ trợ giữ, định hướng và thu gom rác trước khi chúng tiếp tục trôi xuống hạ lưu hoặc ra biển.
Nếu doanh nghiệp, chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý đang tìm kiếm phao chắn rác cho sông, hồ, hồ thủy điện, khu vực ven biển hoặc công trình mặt nước, SIAM BROTHERS VIỆT NAM có thể tư vấn giải pháp phù hợp với đặc điểm từng dự án.
Tìm hiểu thêm về giải pháp phao chắn rác tại website: SIAM BROTHERS VIỆT NAM
Phao chắn rác được sử dụng để tạo tuyến chắn nổi trên mặt nước, giúp giữ hoặc định hướng rác nổi đến khu vực thuận tiện cho thu gom. Phao là một phần của hệ thống kiểm soát rác và không thay thế công đoạn xử lý rác sau thu gom.
Có. Phao chắn rác trên sông có thể được sử dụng để kiểm soát rác nổi theo dòng chảy. Tuy nhiên, vị trí, phương án neo và cấu hình hệ thống cần được lựa chọn dựa trên chiều rộng, độ sâu, tốc độ dòng chảy, lượng rác và điều kiện vận hành của từng khu vực.
Có thể. Phao chắn rác hồ thủy điện có thể được xem xét để kiểm soát rác nổi và hỗ trợ thu gom tại những khu vực phù hợp. Phương án cụ thể cần tính đến đặc điểm mặt hồ, dòng chảy, mùa mưa, lượng rác và yêu cầu vận hành công trình.
Chặn rác trên sông là cách tiếp cận mang tính phòng ngừa: kiểm soát rác trước khi chúng tiếp tục di chuyển ra biển. The Ocean Cleanup cũng sử dụng các giải pháp Interceptor trên sông như một phần trong chiến lược ngăn nhựa tiếp tục đi vào đại dương.
Không nhất thiết. Điều kiện dòng chảy, chiều rộng mặt nước, loại rác, mùa vụ, thủy triều và hoạt động giao thông có thể khác nhau đáng kể giữa các công trình. Ngay cả The Ocean Cleanup cũng phát triển nhiều loại giải pháp Interceptor vì nhận thấy mỗi dòng sông có những điều kiện riêng.
Không. Phao chắn rác chủ yếu hỗ trợ kiểm soát, giữ và định hướng rác trên mặt nước. Sau khi thu gom, rác vẫn cần được phân loại, vận chuyển và xử lý theo quy trình quản lý chất thải phù hợp. Đây cũng là lý do một hệ thống chắn rác hiệu quả cần được tính toán cùng phương án thu gom và xử lý.
Nguồn: SIAM Brothers Việt Nam
Liên hệ với chúng tôi qua:
Địa chỉ: Tầng 5 tòa nhà VRG Building, 177 Hai Bà Trưng, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Điện thoại: 028 39 912 889
Hotline: 1800 6129 (miễn phí cước gọi)
Facebook: fb.com/siambrothersvn
Email: info@sbg.vn
Youtube: youtube.com/@siambrothersvietnam1728
X: https://x.com/sbvnjsc
OA Zalo: zalo.me/1402339229697925373
Ứng dụng SBVN ID:
CHPlay: https://bit.ly/SBVNID-Android
Appstore: https://bit.ly/SBVNID-iOS
Chuyên sản phẩm Nông Ngư nghiệp & dây Đa dụng
